Düşünce Akademisi’nde “Kur’an’da İrade ve Özgürlük” Konuşuldu

Derneğimizin düzenlediği Düşünce Akademisi programı kapsamında bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Kubat hocamız misafir edildi. Yoğun ilgiyle takip edilen programda Prof. Dr. Kubat, “Kur’an’da İrade ve Özgürlük Anlayışı” başlığı altında kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Sunumunda irade kavramını merkeze alan Prof. Dr. Kubat, özellikle mezheplerin irade konusundaki yaklaşımlarının ayrıştığı noktalara dikkat çekti. İradenin sözlük anlamı üzerinde duran Kubat, iradeyi; istemek, dilemek, kastetmek ve harekete geçmek şeklinde tanımladı. Bir fayda elde etmeye yönelik zihinsel yönelişin iradeyi doğurduğunu ifade eden Kubat, iradenin fiilden önce zihinde tasarlandığını ve bu nedenle “irade fiilin kendisi değildir” ifadesinin kullanıldığını vurguladı. Fiilin, irade ve eylem birlikteliğiyle gerçekleştiğini belirtti.

Kur’an-ı Kerim’de irade kavramının hem insana hem de Allah’a nispet edildiğini ifade eden Prof. Dr. Kubat, irade kökünün Kur’an’da yaklaşık 139 defa farklı formlarda geçtiğine dikkat çekti. Bu bağlamda Kur’an’ın ne mutlak cebri anlayışı ne de tamamen sınırsız bir özgürlük anlayışını benimsediğini, her iki yaklaşımı aşan dengeli bir perspektif sunduğunu ifade etti.

Mezheplerin irade ve kader konusundaki görüşlerine de kısaca değinen Kubat, adalet kavramı ile ahlak arasındaki ilişkiye vurgu yaptı. “Bir kişi adaletli değilse, bu aynı zamanda onun ahlaksız olduğunu da gösterir” diyen Kubat, “Kader haktır; ancak kul, iradesiz ve sorumsuz bir varlık değildir” ifadesiyle insanın sorumluluğuna dikkat çekti.

Sunumun son bölümünde güncel meselelere de değinen Prof. Dr. Kubat, Gazze’de yaşanan zulüm ve Filistin direnişi üzerine değerlendirmelerde bulundu. Gazze’deki Müslümanların verdiği mücadelenin, tabandan tavana doğru gelişen bilinçli bir direniş olduğunu ifade eden Kubat, Hamas’ın bu süreçte bir direniş hareketi olarak İsrail’e karşı yürüttüğü mücadelenin, işgal karşıtı duruşun bir yansıması olduğunu belirtti. Gazze meselesinin artık yalnızca bir coğrafyanın değil, ümmetin ve insanlığın ortak vicdan meselesi haline geldiğini vurguladı.

Prof. Dr. Kubat, dünya genelinde Gazze’ye yönelik artan duyarlılığın umut verici olduğunu ifade ederken, İslam’dan uzaklaşan toplumların içine sürüklendiği ahlaki çöküşe de dikkat çekti. Yaşanan zulümlerin yalnızca siyasi değil, aynı zamanda ahlaki bir kriz olduğunu belirtti.

Program, katılımcıların yoğun ilgisiyle gerçekleşen soru-cevap bölümü ile sona erdi. Düşünce Akademisi, ilmi derinliği ve güncel meselelerle kurduğu güçlü bağ sayesinde katılımcılardan tam not aldı.